pod dyrekcją mgra Karola Pyki

prof. UŚ Stanisław Śmietana

Nauka i muzyka

Cieszyńska Orkiestra Dęta
Uniwersytetu Śląskiego
w Katowicach









INTERNATIONALE MUSIKTAGE VÖCKLABRUCK
(Austria, 7-10.06.2012)


59 EUROPEJSKI FESTIWAL ORKIESTR DĘTYCH
(Neerpelt, Belgia, 28.04–02.05.2011)
- pierwsza nagroda z wyróżnieniem!


MIĘDZYNARODOWY KONKURS WIELKICH ORKIESTR
DĘTYCH
(Ostrava,15-18.10. 2009)
i Koncert charytatywny na rzecz ofiar powodzi
(DOM NARODOWY w Cieszynie, 16.06. 2010)




Nagranie z koncertu Cieszyńskiej Orkiestry Dętej
Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
na Konkursie Orkiestr Dętych w Ostravie:


Benedykt Konowalski - Taniec Podhalańczyków
Aram Iljicz Chaczaturian - Galop z baletu Maskarada (arr. Henk Oenema)




Cieszyńska Orkiestra Dęta Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach działa od 1987 roku. Idea jej utworzenia wyrosła z bogatych tradycji muzykowania na instrumentach dętych na Śląsku. Historię orkiestr dętych kształtowały tu dawniej zespoły wojskowe stacjonujące w koszarach pruskich i austriackich, później coraz częściej można było je słyszeć w obrębie śląskiej kultury ludowej. Szczególnie wpisały się w lokalny pejzaż kulturowy, zwłaszcza środowisk wiejskich. Były to najczęściej orkiestry ochotniczych straży pożarnych. Powstawały także liczne zakładowe orkiestry dęte, których dynamiczny rozwój odnotować można było po II wojnie światowej. Wówczas przy nowo powstałych kopalniach zakładano orkiestry, co stało się swoistą sprawą prestiżu, by zakład przemysłowy posiadał własny zespół orkiestralny.

W połowie ubiegłego wieku Śląski Oddział Polskiego Związku Chórów i Orkiestr skupiał 165 orkiestr dętych. Były to zespoły górnicze, hutnicze, kolejowe oraz innych zakładów, a także wielka liczba wspomnianych orkiestr strażackich. Chociaż obecnie można dostrzec pewien regres w popularności i liczbie zespołów dętych - istniejące reprezentują często wysoki poziom artystyczny i co ważniejsze spełniają istotną funkcję kulturotwórczą w swoim środowisku. O poziomie artystycznym decydują przede wszystkim umiejętności gry na instrumentach dętych oraz dobrze wyszkolona kadra instruktorska. Ciężar odpowiedzialności, za właściwy poziom muzyczny tych zespołów, w znacznym stopniu spada na szkolnictwo artystyczne. Misję tę w znacznym stopniu spełnia Instytut Muzyki Wydziału Artystycznego UŚ w Cieszynie, gdzie swoje umiejętności gry na instrumentach dętych rozwijają studenci, nabywający kompetencje w zakresie metodyki i techniki prowadzenia zespołów orkiestralnych.

Pomysł stworzenia studenckiej orkiestry dętej pojawił się u dwóch osób: prof. Józefa Świdra, ówczesnego dyrektora Instytutu Wychowania Muzycznego i dyrektora administracyjnego Filii Uniwersytetu Śląskiego mgr. inż. Jana Kuliga, który pozyskał odpowiednie środki finansowe i zakupił potrzebne instrumentarium. Organizację orkiestry powierzono, znanemu z wielu wcześniejszych osiągnięć artystycznych, kapelmistrzowi orkiestr górniczych mgr. Stanisławowi Śmietanie. Pierwsze próby studenckiej orkiestry dętej zostały zainicjowane w semestrze zimowym roku akademickiego 1987/88. Właściwie prowadzone próby oraz intensywna praca dyrygenta i członków orkiestry szybko zaowocowała dobrymi wynikami, a z czasem znaczącymi sukcesami. Orkiestra dęta stała się przede wszystkim doskonałym warsztatem dydaktycznym, pozwalającym studentom z zapoznawaniem się ze specyfiką muzykowania w tego rodzaju zespołach, składem instrumentalnym, repertuarem i co najważniejsze kierowaniem takim aparatem wykonawczym. Studenci swoje doświadczenia, umiejętności i wiedzę mogą konfrontować nie tylko przy okazji egzaminów i zaliczeń, lecz także w koncertach i spotkaniach międzynarodowych. Przykładowo w 2009 roku grupa członków orkiestry, wraz ze swym opiekunem prof. Stanisławem Śmietaną, uczestniczyła w Międzynarodowej Konferencji Naukowej w Ostendzie (Belgia) poświęconej kształceniu przyszłych dyrygentów orkiestr dętych. Wiedza i nabyte umiejętności dyrygenckie młodych muzyków są regularnie egzemplifikowane w corocznych koncertach dyplomowych. Do roku 2009 dyplom ukończenia studiów ze specjalnością dyrygenta orkiestry uzyskało 50 absolwentów.

Wieloletnim dyrygentem Cieszyńskiej Orkiestry Dętej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach był prof. UŚ Stanisław Śmietana, absolwent Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach w klasie puzonu prof. Feliksa Kwiatkowskiego oraz trzyletniego Podyplomowego Studium dla Kapelmistrzów Orkiestr Dętych. W roku 1987 podjął pracę na Uniwersytecie Śląskim w Filii w Cieszynie, gdzie pracował na stanowisku profesora UŚ w Katedrze Dyrygowania i Dydaktyki Muzycznej. Ponadto kierował orkiestrą dętą Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Jastrzębiu Zdroju oraz Zakładową Orkiestrą Dętą kopalni Jas-Mos. Jest twórcą i współorganizatorem międzynarodowych konkursów: Międzynarodowego Konkursu Młodzieżowych Orkiestr Dętych oraz Międzynarodowego Konkursu Instrumenty Dęte. Jako dyrygent orkiestr dętych, swoje osiągnięcia udokumentował wieloma sukcesami na konkursach w kraju i za granicą, a także czterema nagraniami płytowymi. Bierze udział w pracach jury konkursów krajowych i zagranicznych.
O wysokim poziomie artystycznym i dynamice działalności zespołu najlepiej świadczy także kalendarium koncertów orkiestry (wybrane wydarzenia):

      • 1988 - udział w galowym koncercie na XII Ogólnopolskim Festiwalu Polskiej Pieśni Chóralnej w Katowicach,
      • 1990 - udział w koncercie Muzyczne Prezentacje Cieszyn'90,
      • 1990 - koncert w Karwinie w ramach Festiwalu Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego,
      • 1990 - wyjazd z koncertami do Austrii (Graz) i Włoch (Monte Urano),
      • 1991 - udział w koncercie Muzyczne Prezentacje Cieszyn'91,
      • 1994 - koncert podczas Cieszyńskiej Wiosny Muzycznej,
      • 1994 - koncert z okazji inauguracji XXIV roku akademickiego
        w Filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie,
      • 1995 - koncert w Skoczowie na Kaplicówce podczas wizyty
        Papieża Jana Pawła II,
      • 1996 - koncert podczas inauguracji Cieszyńskiej Wiosny Muzycznej,
      • 1998 - nagranie płyty CD,
      • 2004 - koncert w ramach Cieszyńskiej Wiosny Muzycznej,
      • 2005 - koncert w ramach Cieszyńskiej Wiosny Muzycznej,
      • 2006 - koncert podczas Międzynarodowej Konferencji Naukowej organizowanej w UŚ w Cieszynie,
      • 2008 - zdobycie złotego medalu z wyróżnieniem przez połączone orkiestry (Cieszyńska Orkiestra Dęta UŚ Katowice i Orkiestra Dęta Państwowej Szkoły Muzycznej z Jastrzębia Zdroju) w Rastede (Niemcy),
      • 2009 - koncert w Kościele Ewangelickim w Katowicach,
      • 2009 - udział w konkursie orkiestr dętych w Ostrawie. Zajęcie I miejsca,
      • 2010 - koncert świąteczny. Sala konferencyjna Wydziałów UŚ w Cieszynie,
      • 2010 - koncert w Bielskim Centrum Kultury - Muzyczna paleta sztuk pięknych,
      • 2010 - sesja nagraniowa,
      • 2010 - koncert charytatywny na rzecz ofiar powodzi; Cieszyński Ośrodek Kultury DOM NARODOWY
      • 2011 - nagranie płyty CD,
      • 2011 - zdobycie pierwszej nagrody z wyróżnieniem na 59 Europejskim
        Festiwalu Orkiestr Dętych
        w Neerpelt (Belgia),
      • 2011 - koncert na cieszyńskim rynku w Dniu Godności Osoby
        z Niepełnosprawnością Intelektualną

      • 2012 - udział w INTERNATIONALE MUSIKTAGE VÖCKLABRUCK
        (Austria, 7-10.06.2012)

W roku akademickim 2012/13 dyrygentem Cieszyńskiej Orkiestry Dętej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach został dr Karol Pyka.

Jest absolwentem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Wydziału Artystycznego w Cieszynie kierunku Edukacja artystyczna oraz kierunku Kompozycja i aranżacja Instytutu Jazzu Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach.
Kompozytor, aranżer, dyrygent, muzyk sesyjny. Uczestnik licznych wydarzeń muzycznych, koncertów i festiwali w kraju i za granicą, m.in. Woodstock, Rawa Blues, a także festiwali chóralnych (Montreux, St. Petersburg, Pattaya). Od 2009 roku dyrektor artystyczny oraz dyrygent Orkiestry Reprezentacyjnej AGH w Krakowie, z którą uczestniczył w festiwalach krajowych i zagranicznych, m.in. Złota Lira (Rybnik), gdzie został nagrodzony jako najlepszy dyrygent festiwalu, festiwalu w Diffwinds (Luxemburg), International Youth Band Festival (Saloniki, Grecja). Od 2009 roku asystent w Zakładzie Dyrygowania i Wokalistyki Instytutu Muzyki na Wydziale Artystycznym UŚ, od 2010 roku dyrygent big-bandu studiów niestacjonarnych Instytutu Jazzu Akademii Muzycznej w Katowicach.