Nauka i muzyka » Konferencje naukowe

Jerzy Drozd in memoriam

JERZY DROZD (1907-1981) w setną rocznicę urodzin.

Artysta, pedagog, społecznik, organizator powojennego szkolnictwa muzycznego w Cieszynie, współtwórca Tygodnia Kultury Beskidzkiej i Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej, zbieracz pieśni ludowych, wieloletni dyrektor cieszyńskiej szkoły muzycznej.

Cieszyn uczcił 100-lecie urodzin profesora Jerzego Drozda 16 maja. W Instytucie Muzyki Uniwersytetu Śląskiego zorganizowano okolicznościowe seminarium o jego życiu i działalności. Referaty przygotowali: prof. dr hab. Krystyna Turek, dr Małgorzata Mendel, ad. Hubert Miśka, mgr Krzysztof Durlow. Wspomnieniami o ojcu podzieliła się także Barbara Drozd. Wieczorem w sali koncertowej Państwowej Szkoły Muzycznej odbył się koncert „Jerzy Drozd in memoriam” . Śpiewali wychowankowie Profesora: Jadwiga Papiernik, która dodatkowo zaprezentowała wiersz poświęcony pamięci swojego mistrza i nauczyciela, Irena Duc, Kornelia Kasprzak, Władysław Żydlik, Hubert Miśka, Marian Kwiczała i Jerzy Kwiczała, Franciszek Gajdzica. Wystąpił także chór cieszyńskich szkół ewangelickich z solistką Esterą Sztwiertnią, przygotowany przez Jean-Claude'a Hauptmanna, skrzypkowie: Anna Stanieczek, Krzysztof Durlow oraz pianiści: Barbara Drozd i Janusz Polański. Całość opatrzyła słowem Grażyna Durlow. Niezwykle wzruszająco zabrzmiał finał tego koncertu, kiedy wszyscy wykonawcy zaśpiewali arię o groniach z opery ludowej „Sałasznicy” Jana Sztwiertni, utwór tak często śpiewany przez Jerzego Drozda.

Jerzy Drozd rodził się 18 kwietnia 1907 roku w Wiśle-Tokarni. Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął naukę w Seminarium Nauczycielskim w Cieszynie zwieńczoną maturą w roku 1927. W tym samym roku podjął pracę nauczyciela, najpierw w jednoklasowej szkole w Wiśle-Równe, później w szkole w Wiśle- -Centrum. Włączał się aktywnie w amatorski ruch muzyczny współpracując z chórami w Wiśle i Ustroniu. Często także udzielał się jako śpiewak-solista spełniając tym samym jedną z największych pasji swojego życia. Maria Dąbrowska w swoim dzienniku wspominała: „...Pamiętam jeden wieczór spędzony (...) na jakiejś miejscowej zabawie, w czasie której nauczyciel ludowy z Wisły nazwiskiem Drozd, śliczny góral, śpiewał uroczo przewspaniałe pieśni i piosenki góralskie. I dobór pieśni i wykonanie były w tak dobrym smaku, że mogły zrobić furorę w najbardziej wybrednym audytorium. Tak, że słuchając go myślałam, jak u nas talenty i skarby sztuki ludowej przemijają nie wykorzystane...”.
Jeszcze w okresie przedwojennym Jerzy Drozd uzupełniał swoje wykształcenie na kursach w Warszawie i Poznaniu, podejmując równolegle regularne studia wokalne u prof. Marii Trompczyńskiej. Pobyt w Poznaniu zaowocował współpracą ze słynnym Chórem Katedralnym ks. Gieburowskiego, z którym to zespołem koncertował w roku 1937 w Paryżu podczas Wystawy Światowej. Występował również jako solista w realizowanym przez Marię Mierzejewską spektaklu Rok w obrzędach polskich, który pokazano w operze w Hamburgu w ramach Międzynarodowego Festiwalu Ludowego.
W latach trzydziestych ukazał się pierwszy zbiór folklorystyczny Jerzego Drozda zatytułowany Wiązanka tańców śląskich. Zbiór wydała poznańska Rolnicza Drukarnia i Księgarnia Nakładowa. W tym też okresie nawiązał przyjaźń z utalentowanym kompozytorem wiślańskim Janem Sztwiertnią, po którego tragicznej śmierci w obozie koncentracyjnym w Gusen, stał się gorącym propagatorem twórczości tego kompozytora. Po okupacji spędzonej w Generalnej Guberni powrócił w Beskidy i reaktywował działalność Szkoły Muzycznej w Cieszynie pełniąc funkcję jej dyrektora przez blisko 25 lat. W latach 1947-1951 studiował śpiew solowy w katowickiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej pod kierunkiem wybitnego pedagoga i śpiewaka Stefana Beliny-Skupniewskiego. W roku 1953, wspólnie z Janiną Marcinkową, stworzył istniejący do dnia dzisiejszego Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej.
Jerzy Drozd poświęcił wiele lat życia badaniom i popularyzacji folkloru beskidzkiego. Do kolejnych jego opracowań należą Dożynki cieszyńskie i Cieszyński śpiewnik regionalny. Zainicjował Tydzień Kultury Beskidzkiej będąc w latach 1965-1969 kierownikiem artystycznym tej imprezy, która dziś postrzegana jest jako jedno z najważniejszych wydarzeń folklorystycznych w kraju. Doprowadził również do wystawienia opery ludowej Sałasznicy Jana Sztwiertni, spełniając obietnicę daną swemu przyjacielowi-kompozytorowi. Premiera opery, która odbyła się w ramach obchodów Milenium Państwa Polskiego, jak i kolejne przedstawienia oraz ogólnopolska transmisja telewizyjna spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem publiczności i życzliwą oceną krytyki muzycznej.
Szczególne miejsce w działalności Jerzego Drozda zajmowała praca pedagogiczna. Przez ponad 50 lat był nauczycielem śpiewu, dyrygentem chóralnym, wychowawcą młodzieży. Wielu jego wychowanków może poszczycić się świetnymi karierami artystycznymi, a wszyscy oni podkreślają zamiłowanie do muzyki zaszczepione im kiedyś przez Profesora.

Jerzy Drozd zmarł 26 października 1981 roku. Pochowany został na cmentarzu ewangelickim na Gróniczku w Wiśle,na którym spoczywają także prochy Jana Sztwiertni i Stanisława Hadyny.
13 kwietnia w kościele ewangelickim w Wiśle odbyło się uroczyste nabożeństwo poświęcone pamięci J. Drozda, połączone z koncertem, w którym wystąpiły wiślańskie chóry ewangelickich parafii, a także soliści: Jadwiga Papiernik – sopran, Hubert Miśka – tenor, Barbara Drozd – organy. Przygotowano także wystawę zdjęć ukazujących działalność J. Drozda.

Hubert Miśka

[PC]