Nauka i muzyka » Konferencje naukowe

Wartości a realizacja i odbiór dzieła muzycznego



Wydarzeniem muzyczno-naukowym w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach okazała się być międzynarodowa konferencja naukowa zorganizowana dn. 25-26 października 2006r. przez Katedrę Dyrygowania i Dydaktyki Muzycznej Instytutu Muzyki Wydziału Artystycznego w Cieszynie.

Tematyka konferencji koncentrowała się wokół następujących problemów badawczych:
- konteksty ukazywania wartości sztuki w świetle realizacji i odbioru dzieła muzycznego,
- nadawca i odbiorca muzyki, jako budowanie wzajemnych relacji wartościujących między uczącym się a nauczającym,
- treści dzieła muzycznego a kształcenie akademickie przyszłych dyrygentów zespołów instrumentalnych i chóralnych.
Celem konferencji była wymiana poglądów i doświadczeń dyrygentów oraz nauczycieli akademickich związanych z edukacją w szkołach wyższych, a także dyskusja nad współczesnymi tendencjami i kierunkami zmian w zakresie kształcenia muzyczno-artystycznego studentów i młodzieży szkolnej. Tematyka ta stanowiła główny nurt wystąpień teoretycznych i warsztatowych prezentowanych podczas konferencji.

Wykład autobiograficzny wprowadzający w tematykę konferencji wygłosił: prof. Benedykt Konowalski z Akademii Muzycznej w Warszawie nt. Instrumenty dęte w utworach kameralnych i symfonicznych, wystąpienie miało charakter teoretyczno-praktyczny. Wybrane kompozycje prof. B. Konowalskiego wykonała Studencka Orkiestra Dęta Uniwersytetu Śląskiego pod dyrekcją prof. UŚ Stanisława Śmietany, przy współudziale dr Aldony Śmietany. W programie znalazły się utwory: Krakowiak, Koncert na cztery flety, (soliści: A. Rosiak, K. Jagielska- Dziubek, A. Dawidów, P. Cisło), Brewerie , Rondo na zespół kameralny (soliści: G. Kurowski, P. Miziak - puzony, D. Noras - fortepian - artyści Filharmonii Śląskiej). Występ Studenckiej Orkiestry Dętej zakończył ognisty Mazur. Kunszt wykonawczy i brzmienie orkiestry zachwyciło nie tylko autora kompozycji, ale licznie przybyłych studentów, gości konferencji i pedagogów obu Wydziałów cieszyńskiej uczelni.

W koncercie wieczornym - dnia pierwszego konferencji - zaprezentowały się zespoły kameralne. Zespół chóralny studentów III i IV roku Edukacji Artystycznej pod dyr. ad. Leszeka Pollaka wystąpił z wybranymi utworami kompozytorów różnych epok, natomiast dr Aldona Śmietana (flet) i ad. Anna Miech (fortepian) perfekcyjnie wykonały Suitę na flet i fortepian Ch.M.Widora. Licznie zgromadzeni studenci, pedagodzy i zaproszeni goście zmusili oklaskami wykonawców do kilkakrotnych bisów. Koncert prowadziła Z-ca Dyr. Instytutu Muzyki dr Małgorzata Miśka.
Kolejną atrakcją muzyczną dnia był występ międzynarodowego zespołu muzyki współczesnej pod dyrekcją Petra Kotíka – „Ostravská Banda”. Podczas trasy koncertowej po Europie - „Music of Today” Concert Tour 2006, był to jedyny koncert w Polsce.

Wykład wprowadzający w część referatową obrad nt. Rozumienie muzyki procesem wiodącym ku wartościom - wygłosiła prof. UŚ dr hab. Jadwiga Uchyła-Zroski. Wskazała, że proces rozumienia muzyki i docierania do jej wartości jest działaniem wieloetapowym i złożonym. W dużym stopniu rozumienie muzyki warunkują funkcje myślowe organizmu, zdolność tworzenia własnych wyobrażeń muzycznych, wiedza i nabyte doświadczenie muzyczne. Rozumienie muzyki oznacza świadomy jej odbiór, tj. cech budowy, znaczeń semantycznych, wyrazowych, ekspresyjnych, a także rozumne podejmowanie jej piękna jako wartości. W końcowej części referatu zaprezentowała wyniki badań sondażowych studentów Instytutu Muzyki i najczęściej preferowanych przez nich wartości.
Profesjogram dyrygenta zespołów muzycznych zaprezentował prof. dr hab. Alojzy Suchanek (WSP TWP Warszawa, UŚ Katowice). Profesjogram dyrygenta to opis jego kompetencji w uprawianiu zawodu. Celem działania dyrygenta jest przygotowanie zespołu muzycznego do artystycznej prezentacji dzieła muzycznego. Dyrygent powinien się wykazać odpowiednią wiedzą, metodą stosowanych działań dyrygenckich podczas realizacji założeń wykonawczych, komunikacyjnych i estetycznych. Ponadto musi go cechować twórcze myślenie, wyobraźnia, samokrytycyzm.
Mgr Aleksandra Zeman (UŚ Katowice) wskazała, iż efekty pracy dyrygenta zależą także od przemyślanych działań dyrygenta, właściwie stosowanych metod pracy i świadomej realizacji wartości dzieła przez wykonawców. Wywody teoretyczne referentka poparła przykładami nagrań własnych. Zaprezentowała również fragment pracy nad partyturą muzyczną.
Asp. Krystyna Pankiewycz (AM Lwów) wskazała, że zdolność do odnalezienia przekonywującej interpretacji wykonywanego dzieła jest cechą podstawową osobowości dyrygenta. Współczesne utwory muzyczne, partytury, cechuje brak ustalonego wzorca do ich wykonania, toteż postawione są przed interpretatorem nowe, ciekawe do realizacji zadania.
Prof. dr hab. Danuta Waloszek (AP Kraków) wskazała, iż edukacja człowieka w dzieciństwie, umieszczona w estetyce jako bazie dla epistemologii, dziś już człowiekowi nie wystarcza do rozwiązywania różnych kwestii. Edukacja to sztuka oparta na wiedzy i działaniu w imię: Prawdy, Dobra i Piękna. Wszystko, co emocjonalne i zdarza się w pierwszych 6-ciu latach życia dziecka znajduje kontynuację w następnych jego etapach. Wychowanie ku wartościom jest ważnym zadaniem wychowawczym artystów, nauczycieli i rodziców.
Dr hab. Krzysztof Rottermund z Uniwersytetu Szczecińskiego przedstawił, zapomnianą w polskiej literaturze muzycznej, sylwetkę znakomitego kompozytora i wirtuoza fletu Johana Wilhelma Gabrielskiego (1791-1846). Dokonał ogólnej charakterystyki twórczości muzycznej oraz na prezentowanych przez siebie przykładach muzycznych, wskazał na problemy wartości i recepcji dzieł tego wielkiego, pochodzenia polskiego kompozytora.
Asp. Tatyana Lysenko - Didula (AM Lwów) doceniła wartość osiągnięć artystycznych dyrygenta, kompozytora i pedagoga, a także wychowawcy wielu pokoleń dyrygentów, kompozytorów i muzykologów, jakim był prof. Adam Sołtys. Referentka nakreśliła ogromny wpływ tej wybitnej osobowości muzycznej i pedagogicznej na proces kształtowania się młodego pokolenia dyrygentów we Lwowie.
Mgr Jacek Glenc (AM Katowice) w oparciu o własne kompozycje wskazał na etapy kształtowania się budowy i „szaty muzycznej utworu” oraz wzajemną relację tych elementów. Wywody teoretyczne poparł licznymi przykładami muzycznymi. Wskazał, iż wartości muzyki ukryte są w znaczeniach semantycznych utworu.
Mgr Agnieszka Maliszewska (UG Gdańsk) zaprezentowała biografię i życie muzyczne Stanisława Kwiatkowskiego. Skupiła się na genezie i „życiu scenicznym” jednego ze znanych w literaturze światowej utworów S. Kwiatkowskiego tj. Mszy zwanej Akademicką. Zarysowała kulturalno - artystyczną działalność Akademickiego Chóru Uniwersytetu Gdańskiego. Mgr Aleksandra Rubikowska (AM Katowice) wskazała, że każde dzieło jest formą przekazu intencjonalnego tj. przekazu autora kompozycji do odbiorcy muzyki, zwanego też słuchaczem. Rozumienie wartości muzyki warunkuje między innymi wiek odbiorcy, doświadczenie muzyczne, a także własna działalność w dziedzinie muzyki. Odbiór wartości muzyki, jako recepcja i percepcja dzieła muzycznego zależą od jej rozumienia.
Dr Rafał Ciesielski (UZ Zielona Góra) zauważa, że w odniesieniu do dyscyplin artystycznych, przedmiotów nauczania, prezentowane treści muzyczne każdorazowo mogą spełniać różne funkcje aksjologiczne. Kształtowanie świadomości aksjologicznej wiąże z przyjęciem przez nauczycieli i ich studentów jasno określonych kryteriów aksjologicznych. Brak uwzględnienia tych kryteriów, mających umocnienie w bogatej tradycji i europejskiej kulturze muzycznej uznaje za jedną z zasadniczych przyczyn kryzysu powszechnej edukacji muzycznej.
Mgr Wiesława Barcicka (WŚ Kielce) w zaprezentowanych wywodach teoretycznych podkreśliła, iż muzyka jest dziedziną sztuki współcześnie najczęściej preferowaną przez młodzież. Jednakże - jej zdaniem - dominuje pasywny odbiór muzyki. Młodzież najczęściej słucha tego, co proponują media lub multimedia. Przeprowadzone przez referentkę badania dowodzą, że młodzież lubi i chce śpiewać, ale brak jej dobrych wzorów do naśladowania, a także wsparcia szkoły i najbliższego środowiska.
Wychowanie emocjonalne artysty śpiewaka, nauczyciela muzyki, dyrygenta ma szczególne znaczenie dla przyszłej kariery zawodowej - wskazała mgr Małgorzata Szmidt - Kondratiuk (Fundacja Dziecka – Centrum Pedagogiki Serca Warszawa). Będąc w przeszłości nauczycielem akademickim śpiewu solowego w (AM Warszawa) i solistką Teatru Wielkiego zauważyła, że głos śpiewaka i jego prawidłowe brzmienie zależy w dużej mierze od stanu emocjonalnego wykonawcy. Piękno brzmienia głosu ludzkiego jest „ zwierciadłem duszy ” i obrazem emocji śpiewaka.
Głos ludzki jest naturalnym instrumentem i podstawowym „warsztatem pracy” nauczyciela, toteż wymaga on stałej troski o jego stan zdrowotny i prawidłowe posługiwanie się nim – stwierdza mgr Grażyna Heller (UŚ Katowice).Do podstawowych czynników warunkujących ładne brzmienie i nośność głosu zalicza zachowanie określonych zasad techniki wokalnej, dobrą kondycję psychiczną i fizyczną, a także zdrowotną. Referentka zaprezentowała teoretycznie i praktycznie zestawy ćwiczeń rozśpiewujących dla nauczyciela. Wskazała, że głos nauczyciela wymaga permanentnego kształcenia i stałego osobistego nadzoru.



Strony: 1 2 Następna »