Nauka i muzyka » Konferencje naukowe

Ogólnopolska Konferencja Naukowa
Kultura ludowa źródłem działań artystycznych,
badawczych i naukowych






     W dniach 5 i 6 marca br. odbyła się dwudniowa Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. Kultura ludowa źródłem działań artystycznych, badawczych i naukowych. W spotkaniu, któremu patronował Zakład Teorii Muzyki i Kompozycji Instytutu Muzyki Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, uczestniczyli naukowcy reprezentujący różne specjalności uprawiane w środowiskach akademickich Katowic, Rzeszowa, Warszawy, Wrocławia, Bytomia i Cieszyna. Kierownikiem naukowym projektu była dr hab. prof. UŚ Jadwiga Uchyła-Zroski, sprawami organizacyjnymi zajmował się zespół pod kierunkiem dr Magdaleny Szyndler. W konferencji uczestniczyli również przedstawiciele Samorządu miasta Cieszyna i Zebrzydowic oraz redaktorzy prasy cieszyńskiej.

Gości powitała dr M. Szyndler, po czym prof. UŚ J. Uchyła-Zroski przedstawiła cele i główne tezy obrad. Wskazała, że konferencja ta wpisuje się w cykl ogólnopolskich obchodów Roku Kolbergowskiego, jest upamiętnieniem 200. rocznicy urodzin Henryka Oskara Kolberga etnografa, folklorysty i kompozytora, badacza o największym dorobku folklorystycznym w dziewiętnastowiecznej Europie. W wydanych za życia 33 tomach monografii regionalnych utrwalił on wierny obraz polskiej sztuki i kultury ludowej. Otwarcia konferencji dokonała Dziekan Wydziału Artystycznego prof. zw. Małgorzata Łuszczak. Dzień pierwszy konferencji składał się z trzech paneli wypełnionych obradami, dyskusją, zakończył go wieczorny koncert. Drugi dzień obrad miał charakter badań terenowych, zrealizowanych w dwóch obiektach muzealnych w Istebnej i Jaworzynce.

Panel pierwszy wypełniło pięć wystąpień ubogaconych prezentacjami multimedialnymi. Obraz muzyki tradycyjnej w polskiej literaturze pięknej okresu międzywojennego przedstawił prof. Zbigniew Jerzy Przerembski (UWr., PAN Warszawa), natomiast elementy podhalańskie i kurpiowskie w wybranych kompozycjach polskich XX wieku dr hab. B. Mika (UŚ Katowice). Trzy dalsze wystąpienia miały charakter interdyscyplinarny. Wprowadziły słuchaczy na grunt sztuki ceramicznej, technik multimedialnych i twórczości malarskiej Jana Wałacha. Dr hab. Małgorzata Krentowicz (UŚ Katowice) przedstawiła wyniki projektu badawczego Sztuka, design, rzemiosło. Niezwykle ciekawe wystąpienie znalazło potwierdzenie w prezentacjach wizualnych wyrobów ceramicznych z elementami koronkarstwa koniakowskiego. Dwie referentki, dr K. Rękas i dr K. Kroczek przedstawiły twórczość J. Wałacha z wykorzystaniem najnowszych technik multimedialnych. Prezentacja sprawiła, że statyczne obrazy Jana Wałacha nabrały nowego wyrazu, dynamiki i ruchu. Refleksje nad twórczością malarską J. Wałacha jako źródła badań antropologicznych i muzykologicznych przybliżyła mgr E. Cudzich (UŚ Katowice) oraz mgr K. Szyszka (UWr. Wrocław).

Panel drugi otwierało wystąpienie dr K. Gawlasa Komputerowe przetworzenia źródłowego materiału muzycznego we współczesnym warsztacie kompozytora. Prelegent prezentował fragmenty własnych utworów i omawiał komputerowe sposoby tworzenia muzyki. Inspiracje folklorem w twórczości kompozytorskiej Jana Gawlasa przybliżyła mgr D. Zoń-Ciuk (UŚ Katowice). Dalsze wystąpienia nawiązywały do muzycznej kultury ludowej na Śląsku, m.in. zbieractwa pieśni ludowych na ziemi pszczyńskiej - dr hab. J. Glenc (UŚ Katowice), XX-lecia Międzynarodowego Festiwalu „Złoty Kłos” w Zebrzydowicach - dr J. Sikora (UŚ Katowice), obecności folkloru w edukacji szkolnej, a także w programach Kolegium Nauczycielskiego w Bytomiu - mgr G. Łeśniczak. Niezwykle ciepło został przyjęty występ dzieci z Przedszkola nr 20 w Cieszynie (panel trzeci) w układzie tanecznym mgr G. Kumiegi. O roli tańca ludowego w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej mówiła dr E. Bogdanowicz (UŚ Katowice). Realizacja założeń solmizacji względnej Zoltana Kodaly’a w edukacji muzycznej stała się głównym wątkiem wypowiedzi prof. Anny Walugi (AM Katowice). Sylwetkę oraz działalność pedagogiczną Karola Hławiczki przybliżył dr hab. H. Miśka (UŚ Katowice). W panelu tym zaprezentowano również działalność akademickiego Międzywydziałowego Zespołu Folkowego Uniwersytetu Śląskiego „Folkuś”. Studentka M. Gembala (Wydz. Art. UŚ, Cieszyn) stwierdziła, że aktywność zespołu świadczy o wielkiej pasji i zamiłowaniu do muzyki ludowej. Zespół zaprezentował krótki występ.

Panel czwarty rozpoczęła prof. zw. K. Turek (UŚ Katowice) tematem Tropy badawcze działalności naukowej Adolfa Dygacza - folklorysty, etnomuzykologa i badacza kultury śląskiej. Przywołane w referacie dokonania naukowe Profesora, liczne publikacje będące zbiorami pieśni ludowych stanowią dla potomnych ponadczasową wartość. Folklor muzyczny w poemacie „Cyganka” Jana Kupca przedstawiła prof. UŚ Jadwiga Uchyła-Zroski. Badania nad polskim folklorem Wiślan mieszkających w Vojvodinie (Ostojičevo) w Serbii omówiła i zaprezentowała nagrania dr M. Szyndler. Obrady zakończyła dr hab. I. Zielecka-Panek (UŚ Katowice) przedstawiając problematykę wykonawczą stylizowanej pieśni ludowej na przykładzie repertuaru Chóru Uniwersytetu Śląskiego „Harmonia” oraz Zespołu Kameralnego „Ad Libitum”.

W uroczystym koncercie wieczornym mgr G. Niemczuk (UŚ Katowice) wykonał Mazurki F. Chopina i A. Skriabina, a melodie ludowe będące inspiracją do spontanicznej kreacji artystycznej w improwizacjach fortepianowych zaprezentował dr T. Orlow (UŚ Katowice). Występ Chóru Uniwersytetu Śląskiego „Harmonia” pod dyrekcją Izabelli Zieleckiej-Panek z repertuarem muzyki ludowej zakończył część artystyczną konferencji. Koncert prowadziła mgr G. Durlow (UŚ Katowice). Znakomite wykonania i kunszt artystyczny publiczność nagrodziła rzęsistymi oklaskami.

W drugim dniu konferencji zwiedzono Muzeum Regionalne „Na Grapie” w Jaworzynce oraz Muzeum im. Jana Wałacha w Istebnej, gdzie odbyła się prezentacja ludowych instrumentów muzycznych z obszaru Karpat oraz zwiedzenie wystawy z cyklu obrzędowości dorocznej Mikołaje. Obecność tego wątku istotnie wzbogaciła zakres tematyczny i poznawczy treściowo bogatej, pod każdym względem udanej konferencji.

Jadwiga Uchyła-Zroski, dr hab. prof. UŚ.



Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział Artystyczny w Cieszynie
Instytut Muzyki


zapraszają do udziału w Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej

nt. Kultura ludowa źródłem działań artystycznych,
badawczych i naukowych


Cieszyn, 5-6 marca 2014 r.


     W dobie szerzącej się globalizacji oraz marginalizacji wielu obszarów sztuki, kultura ludowa, a szczególnie ta związana z płaszczyzną muzyczną, powinna dziś na nowo odkryć walory tradycji ludowej i folkloru. Mają one szczególne znaczenie w kształtowaniu osobowości współczesnego człowieka, oraz jego poglądów na rozumienie, pielęgnowanie i upowszechnianie kultury polskiej. Celem konferencji jest wymiana myśli, efektów badań naukowych, doświadczeń artystycznych w poznawaniu, tworzeniu, propagowaniu folklorystyki muzycznej i rodzimej kultury ludowej. Zaproszenie do udziału w konferencji kierujemy do folklorystów, etnologów, etnomuzykologów, pedagogów akademickich, artystów i animatorów kultury. Konferencja stwarza okazję do prezentacji nowych obszarów działań artystycznych, których podłożem jest folklor muzyczny i interdyscyplinarnie rozumiana kultura ludowa, jako sztuka.

Proponowane obszary tematyczne:
      • Badacze folkloru i kultury ludowej oraz ich osiągnięcia naukowe.
      • Profesor Adolf Dygacz śląski folklorysta, etnomuzykolog, pedagog.
      • Folklor, folkloryzm, folk: tradycje, inspiracje i przeobrażenia.
      • Etnodesign.
      • Twórczość inspirowana folklorem i kulturą ludową.
      • Współczesny folklor muzyczny i środowiskowy.
      • Repertuar ludowy w działalności amatorskiego i profesjonalnego
        ruchu chóralnego.
      • Kultura ludowa i folklor w edukacji akademickiej, szkolnej, pozaszkolnej.
      • Specyfika działalności folklorystycznych zespołów ludowych.
Serdecznie zapraszamy



Prodziekan Wydziału Artystycznego ds. Rozwoju i Promocji
Kierownik Zakładu Teorii Muzyki i Kompozycji
dr hab. prof. UŚ Jadwiga Uchyła-Zroski


Kierownik konferencji
dr Magdalena Szyndler
magdalena.szyndler@vp.pl

Sekretarz konferencji
mgr Grażyna Durlow
g.durlow@gmail.com



Komunikat I

Podstawowe informacje organizacyjne
      • Miejsce konferencji:
        kampus Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie.
      • Miejsce obrad:
        sala konferencyjna, Budynek Główny, Uniwersytet Śląski, ul. Bielska 62.
Zgłoszenia uczestnictwa w konferencji wraz z propozycją wystąpień
(referat, komunikat, warsztat) prosimy przesłać do 15 lutego 2014 roku
na adres elektroniczny kierownika konferencji:
magdalena.szyndler@vp.pl

lub korespondencyjnie, na adres:
Sekretariat Instytutu Muzyki
43-400 CIESZYN
ul. Bielska 64
z dopiskiem „Konferencja”
      • Przewidywany czas wystąpień:
        referat - do 20 minut, komunikat - do 15 minut, warsztat - do 45 minut,
        głos w dyskusji - do 7 minut.
Teksty wystąpień należy złożyć do druku podczas rejestracji Państwa w pierwszym dniu konferencji lub wcześniej przesłać na adres
kierownika konferencji magdalena.szyndler@vp.pl
lub sekretariatu Instytutu Muzyki imuzyki@wart.us.edu.pl

Wymogi edytorskie:
Tekst wystąpień o objętości do 16 stron znormalizowanych A4, czcionka 12 pkt, akapit (interlinia) 1,5 pkt, przypisy dolne, wydruk papierowy w dwóch egzemplarzach, streszczenie w języku polskim (do ¼ strony), słowa klucze (do pięciu słów).
      • Wysokość opłaty konferencyjnej wynosi 300 PLN.
        W ramach opłaty zapewniamy opublikowanie materiałów konferencyjnych, uroczystą kolację, trzy "przerwy kawowe" oraz druk publikacji.
      • Numer konta bankowego na uiszczenie opłaty konferencyjnej zostanie Państwu podany po przesłaniu formularza akceptującego udział w naszej konferencji (zgłoszenie udziału).
      • Uczestnicy konferencji pokrywają koszt zakwaterowania w hotelu „Akademicus” znajdującego się w obrębie kampusu uniwersyteckiego.
        Cena pokoju dla 2 osób: 92 PLN - jedna doba,
        cena pokoju dla 1 osoby: 56 PLN - jedna doba.
      • Organizatorzy przyjmują rezerwację miejsc noclegowych wg podanych dat:
        4/5 marca, oraz 5/6 marca 2014 r.
      • Posiłki w restauracji uczelnianej zainteresowani uczestnicy konferencji pokrywają we własnym zakresie.
        Śniadanie: 13 PLN dla jednej osoby, obiad: 24 PLN dla jednej osoby (ceny obecne).